| Μενού Πλοήγησης

Οι ψυχολογικές διαστάσεις της εγκυμοσύνης

Η απόφαση μιας εγκυμοσύνης επιφέρει τεράστιους σωματικούς αλλά και ψυχολογικούς μετασχηματισμούς. Εκτός από τις σωματικές αλλαγές, εμφανίζονται διαταραχές στις βασικές βιολογικές διαδικασίες, όπως είναι ο ύπνος, η όρεξη, η πέψη, ενώ οι ορμονικές μεταβολές επηρεάζουν τη διάθεση και την ψυχολογία της γυναίκας. Το σώμα της εγκύου αλλάζει και η ίδια καλείται να αφομοιώσει τη νέα της εικόνα, να επεκτείνει την αίσθηση του εαυτού της και να συμπεριλάβει σε αυτή το παιδί ως μέρος αλλά και ως ξεχωριστό κομμάτι της. Ακόμα και οι σχέσεις της με τους γύρω της αλλάζουν, όπως επίσης και ο ρόλος της στην κοινωνία. Επιπλέον το αίσθημα της ευθύνης είναι μεγάλο καθώς και η αγωνία να φέρει στον κόσμο ένα παιδί υγιές, χωρίς προβλήματα.

Οι συναισθηματικές αλλαγές κατά τη διάρκεια της κύησης

Αυτό στο οποίο φαίνεται να συμφωνούν όλες οι γυναίκες είναι ότι όλα τα συναισθήματα διογκώνονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, με κυρίαρχα το άγχος και την αγωνία, τα οποία μετατοπίζονται σε διαφορετικά θέματα μεταξύ των διαφόρων μηνών.

Τους πρώτους μήνες της εγκυμοσύνης, υπάρχει το άγχος της απώλειας του εμβρύου και για το λόγο αυτό ορισμένες γυναίκες περιορίζουν σημαντικά τις συνήθεις δραστηριότητες τους (δουλειές του σπιτιού, μετακινήσεις, εργασία) από φόβο μήπως χάσουν το παιδί. Καθώς η εγκυμοσύνη προχωράει, ο φόβος της αποβολής μειώνεται, εντείνεται όμως η ανησυχία για την υγεία του μωρού. Η αγωνία κορυφώνεται κατά τη διάρκεια των εξετάσεων που δύνανται να διαγνώσουν εγγενείς διαταραχές και ανωμαλίες του εμβρύου.

Από το δεύτερο τρίμηνο και μετά, οι αλλαγές στο σώμα της γυναίκας γίνονται πιο εμφανείς και πλήττουν την αυτοεκτίμηση και την αυτοεικόνα της. Η έγκυος αρχίζει να ανησυχεί για την αύξηση του βάρους της, για τη γενικότερη εξωτερική της εμφάνιση αλλά και για το αν θα συνεχίσει να είναι επιθυμητή στο σύντροφο της. Όσο η εγκυμοσύνη προχωράει, επέρχονται επίσης φυσικοί περιορισμοί, όπως είναι η δυσκολία στη μετακίνηση και τον ύπνο, η μεγαλύτερη κούραση και ως συνέπεια η υπερένταση. Στους τελευταίους μήνες της κύησης οι σκέψεις και η ανησυχία επικεντρώνονται κυρίως στον τοκετό και στη ζωή με το παιδί μετά τη γέννα. Έκδηλη είναι και η ανυπομονησία να δούνε το παιδί.

Η σχέση με το σύντροφο επίσης φαίνεται να αλλάζει, άλλοτε πιο θετικά, άλλοτε αρνητικά. Αρκετές γυναίκες επιδιώκουν μεγαλύτερη φροντίδα και προσοχή από εκείνον, ενώ έκδηλος είναι συχνά και ο εκνευρισμός. Όταν οι σχέσεις του ζευγαριού πριν την εγκυμοσύνη ήταν καλές είναι πιθανό να διατηρηθούν ως τέτοιες και να γίνουν ακόμα πιο στενές. Όταν όμως προϋπάρχουν λανθάνοντα προβλήματα και συγκρούσεις, τότε είναι πιθανό να ενταθούν κατά τη διάρκεια της κύησης και να προκαλέσουν ρήγματα στη σχέση των δύο συντρόφων. Είναι ιδιαιτέρως σημαντικό η εγκυμοσύνη να είναι επιθυμητή και από τους δύο, έτσι ώστε κανένας να μη νιώθει ότι πιέζεται σε μια ζωή την οποία δεν έχει επιλέξει.

Συμπερασματικά

Το πώς θα βιώσει μια γυναίκα την εγκυμοσύνη της, εξαρτάται από πολλούς και διαφορετικούς παράγοντες. Κάποιοι από αυτούς είναι η ομαλή ή δύσκολη κύηση, η σχέση με το σύντροφο, τα οικονομικά προβλήματα, η στήριξη από το κοινωνικό περιβάλλον, οι εμπειρίες προηγούμενων αποβολών, το ιστορικό άγχους ή κατάθλιψης κ.α. Το σίγουρο είναι ότι μια γυναίκα, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης χρειάζεται επιπρόσθετη στήριξη και κατανόηση, έτσι ώστε να μπορέσει να ανταπεξέλθει στο δύσκολο ρόλο που έχει αναλάβει.

Προσωπικές μαρτυρίες

Πώς περιγράφουν οι ίδιες οι γυναίκες την εμπειρία τους;

Όλα τα συναισθήματα στην περίοδο της εγκυμοσύνης είναι πιο έντονα. Άγχος και αγωνία να πάνε όλα καλά, αλλά ταυτόχρονα χαρά και ανυπομονησία για το παιδί, για να το αγγίξεις, να το νιώσεις. Ανυπομονούσα για κάθε υπέρηχο, ενώ όταν είδα πρώτη φορά τα μέλη του σώματος του ένιωσα σοκαρισμένη. Συνειδητοποίησα ότι αρχίζει να μορφοποιείται και αισθάνθηκα ευγνωμοσύνη προς τον σύζυγο μου, με τον οποίο είχαμε έρθει πιο κοντά, γιατί αυτό το παιδί το δημιουργήσαμε μαζί. Είχα μια καλή εγκυμοσύνη και φυσιολογικό τοκετό και αυτό νομίζω έπαιξε σημαντικό ρόλο στην θετική μου ψυχολογία. Ωστόσο, θεωρώ ότι από τη στιγμή που μένεις έγκυος το άγχος γίνεται μόνιμος σύντροφος. Έχεις μια ευθύνη η οποία θα σε ακολουθεί σε όλη σου τη ζωή.
Αναφέρει η Μ. Τ. , μητέρα ενός κοριτσιού 2 χρονών.

Δυστυχώς η εγκυμοσύνη μου δεν ήταν εύκολη. Από την αρχή είχα ναυτίες και εμετούς, ένιωθα εξαντλημένη, μετά ήρθε η αποκόλληση και στο τέλος η περίδεση, που με ανάγκασε να μείνω σε πλήρη ακινησία για αρκετούς μήνες. Αρχικά υπήρξε άρνηση της σοβαρότητας της κατάστασης, στη συνέχεια όμως ένιωσα αβοήθητη. Χρειάστηκα τρομερή υποστήριξη από το σύζυγο, το περιβάλλον και το γιατρό μου. Όντας κλινήρης επί μήνες, ένιωθα πώς είχα φτάσει στα όρια της ψυχικής και συναισθηματικής μου αντοχής. Όλο το σώμα μου ήταν πιασμένο και πονούσε και ήμουν συνεχώς αγχωμένη και θλιμμένη. Γέννησα πρόωρα αλλά με ανακούφιση και αισιοδοξία. Η περίοδος της εγκυμοσύνης δεν ήταν ευχάριστη για μένα. Ένιωθα άτυχη και έλεγα «και αυτό σε μένα;». Τώρα είμαι χαρούμενη που έχω το γιο μου, όμως η αλήθεια είναι πως δε θα ήθελα να μπω στη διαδικασία να κάνω δεύτερο παιδί.
Αναφέρει η A.M., μητέρα ενός αγοριού 15 μηνών.

Οι μαρτυρίες των γυναικών που αναφέρονται στο άρθρο, είναι πραγματικές. Δεν πρόκειται για θεραπευόμενες μου αλλά για γυναίκες, οι οποίες με χαρά προσφέρθηκαν να μοιραστούν την εμπειρία τους, όταν έκανα την έρευνα μου για την δημιουργία αυτού του άρθρου. Για τη δημοσίευση της ιστορίας τους έχω την πλήρη και γραπτή συναίνεση τους, ενώ τα ονόματα αναφέρονται με αρχικά για να διατηρηθεί το απόρρητο και η ανωνυμία. Τις ευχαριστώ πολύ!

Κούρια Ιωάννα, Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια.